archeany, archebakterie, archeobakterie, Archea - drobne, pierwotnie bezjądrowe, zwykle ekstremofilne jednokomórkowce, tradycyjnie zaliczane wraz z eubakteriami do prokariotów.
skomplikowane cząsteczki organiczne, nie mające struktury komórkowej, zbudowane z białek i kwasów nukleinowych; według niektórych klasyfikacji zaliczane do organizmów żywych, jednak ich przynależność do tej grupy nie może być jednoznacznie stwierdzona.