przedstawienie w utworze epickim przebiegu życia wewnętrznego postaci, jej myśli, spostrzeżeń, wyobrażeń w mowie niezależnej lub pozornie zależnej.

sceniczna rozmowa z samym sobą, monolog niewypowiedzianych rozmyśleń i refleksji, których celem jest określenie własnej postawy.

forma pierwszoosobowej narracji występująca w prozie współczesnej, kształtowana na wzór wypowiedzi ustnej.

wypowiedź podmiotu lirycznego, w której wyraża on swoje uczucia i stan aktualnych przeżyć wewnętrznych.

komediowa forma artystyczna w postaci monologu przed publicznością.

rozmowa między dwiema osobami; wymiana zdań między dwiema osobami.

ustny lub pisemny, rzeczywisty komunikat językowy wyrażający stanowisko, pogląd czy opinię autora.