w dawnej Polsce: wysoki urzędnik, który np. w średniowieczu dowodził wojskiem w zastępstwie monarchy, w dalszej historii (w I Rzeczypospolitej) można zanotować tendencję do regionalizacji urzędów wojewodów, którzy początkowo byli przedstawicielami władzy politycznej i ministerialnej, następnie ich znaczenie się zdewaluowało do roli reprezentacyjnej i senatorskiej za Jagiellonów (wcześniejsza rola wojskowa ograniczyła się do doprowadzania oddziałów w czasie pospolitego ruszenia do punktu zbornego, a z kompetencji administracyjnych pozostało przewodniczenie w sejmikach ziemskich, które i tak wojewodowie wkrótce utracili).

osoba sprawująca w imieniu króla administrację i sądownictwo na terenie swojego powiatu i ziemi oraz stojąca na czele sądu grodzkiego.

w Polsce do XIII w. urzędnik sprawujący pieczę nad stołem panującego, do którego obowiązków należało nakrycie stołu do uczty, a w czasie jej trwania kierowanie podawaniem potraw; z czasem stanowisko przekształcone w wysoki urząd tytularny.

w dawnej Polsce lokalny urzędnik zajmujący się administracją, obroną i sądownictwem na powierzonym mu terenie, w którego centrum znajdował się zamek lub gród.