w Rzeczpospolitej przedrozbiorowej: urzędnik grodzki zarządzający kancelarią grodzką, starościńską, zajmujący się wpisami sądowymi.

urzędnik pracujący dla sądu, prokuratury lub notariatu; odbył konieczną aplikację i zdał odpowiednie egzaminy, ale nie ma jeszcze nominacji.

sędzia nadworny, który wydawał wyroki w sprawach dotyczących włościan królewskich.

urzędnik sądowy.

pracownik umysłowy zatrudniony w urzędzie – instytucji władzy państwowej.